درباره‌ی مجله
روان‌شناسی، آموزش و توسعه انسانی در مدارس نشریه‌ای علمی، بین‌المللی و دسترسی آزاد است که با هدف توسعه و انتشار دانش نظری، تجربی و کاربردی در حوزه‌های روان‌شناسی، آموزش، رشد و تحول انسانی و فرایندهای رفتاری در مدارس و محیط‌های مرتبط با آموزش فعالیت می‌کند. این نشریه بستری میان‌رشته‌ای برای پژوهشگران، استادان دانشگاه، معلمان، روان‌شناسان مدرسه، مشاوران، مدیران آموزشی، سیاست‌گذاران و سایر متخصصانی فراهم می‌آورد که به مطالعه، شناخت و بهبود یادگیری، رشد، سازگاری، سلامت روان و بهزیستی کودکان، نوجوانان، معلمان، خانواده‌ها و جوامع مدرسه‌ای علاقه‌مند هستند.
این نشریه، مدرسه را صرفاً محیطی برای آموزش رسمی تلقی نمی‌کند، بلکه آن را بستری پیچیده برای رشد و تحول انسان می‌داند که در آن عوامل روان‌شناختی، اجتماعی، آموزشی، فرهنگی، خانوادگی و سازمانی به‌طور مستمر با یکدیگر در تعامل‌اند. بر همین اساس، دامنه موضوعی نشریه علاوه بر یادگیری و پیشرفت تحصیلی، فرایندهای گسترده‌تری را دربرمی‌گیرد که بر رشد شناختی، عاطفی، اجتماعی، رفتاری و اخلاقی دانش‌آموزان و همچنین کیفیت عملکرد معلمان و مدارس تأثیر می‌گذارند.
روان‌شناسی، آموزش و توسعه انسانی در مدارس به‌صورت دوماهنامه منتشر می‌شود و در هر سال شش شماره دارد. نشریه از مقالات پژوهشی اصیل، مقالات مروری، مرورهای نظام‌مند، فراتحلیل‌ها، مطالعات روش‌شناختی، مقالات نظری و مفهومی و سایر آثار علمی مرتبط با اهداف و حوزه موضوعی خود استقبال می‌کند.
تمامی دست‌نوشته‌های ارسالی بر اساس معیارهایی همچون کیفیت علمی، اصالت پژوهش، استحکام روش‌شناختی، رعایت اصول اخلاق پژوهش، شفافیت گزارش‌دهی و میزان ارتباط با حوزه فعالیت نشریه ارزیابی می‌شوند. مقالاتی که در ارزیابی اولیه سردبیری مناسب تشخیص داده شوند، وارد فرایند داوری دوسوکور ناشناس می‌شوند. در این فرایند، هویت نویسندگان برای داوران و هویت داوران برای نویسندگان ناشناس باقی می‌ماند و هر مقاله معمولاً توسط دو یا سه داور متخصص و مستقل بررسی می‌شود.
نشریه متعهد به رعایت اصول حرفه‌ای و اخلاقی در نشر علمی است و تصمیمات تحریریه صرفاً بر اساس کیفیت علمی، اصالت، روش‌شناسی، ارتباط موضوعی و ارزش علمی مقاله اتخاذ می‌شوند. عواملی مانند ملیت، وابستگی سازمانی، جنسیت، قومیت، مذهب یا سایر ویژگی‌های فردی نویسندگان که ارتباطی با شایستگی علمی مقاله ندارند، در تصمیم‌گیری‌های تحریریه نقشی نخواهند داشت.
با توجه به سیاست دسترسی آزاد، تمامی مقالات منتشرشده در نشریه بدون نیاز به اشتراک یا پرداخت هزینه از سوی خوانندگان، از طریق وب‌سایت رسمی نشریه در دسترس قرار می‌گیرند. این سیاست با هدف افزایش دسترس‌پذیری، دیده‌شدن، استنادپذیری و تأثیرگذاری علمی و اجتماعی پژوهش‌های منتشرشده اتخاذ شده است.
اهداف و حوزه‌های موضوعی
هدف اصلی روان‌شناسی، آموزش و توسعه انسانی در مدارس گسترش دانش علمی درباره فرایندهای روان‌شناختی، آموزشی و رشدی در محیط‌های مدرسه‌ای و کمک به ایجاد پیوندی مؤثر میان پژوهش علمی و عمل آموزشی است. نشریه به آثاری توجه ویژه دارد که بتوانند درک عمیق‌تری از عوامل مؤثر بر یادگیری، رشد، سلامت روان، سازگاری، عملکرد تحصیلی و روابط اجتماعی در محیط مدرسه ارائه دهند و در عین حال برای بهبود سیاست‌ها و شیوه‌های آموزشی کاربرد داشته باشند.
در حوزه روان‌شناسی تربیتی و روان‌شناسی مدرسه، موضوعاتی مانند یادگیری، انگیزش، فرایندهای شناختی، پیشرفت تحصیلی، خودتنظیمی، مشارکت تحصیلی، هیجان‌های تحصیلی، سازگاری با مدرسه، ارزیابی روان‌شناختی و آموزشی، رفتار در کلاس درس و خدمات روان‌شناختی در مدارس در دامنه فعالیت نشریه قرار می‌گیرند. پژوهش‌های مرتبط با رشد کودکان و نوجوانان، به‌ویژه مطالعاتی که پیامدهای رشد شناختی، هیجانی، اجتماعی و رفتاری را در بافت مدرسه بررسی می‌کنند، نیز مورد توجه هستند.
یکی دیگر از محورهای اصلی نشریه سلامت روان و رشد روانی ـ اجتماعی در مدارس است. پژوهش درباره بهزیستی روان‌شناختی، تاب‌آوری، اضطراب، افسردگی، استرس، تنظیم هیجان، مشکلات رفتاری، شایستگی اجتماعی، تنهایی، قلدری، خشونت مدرسه‌ای، روابط همسالان، احساس تعلق به مدرسه، خدمات مشاوره‌ای و برنامه‌های پیشگیری و ارتقای سلامت روان از جمله موضوعات مرتبط با این حوزه به شمار می‌آیند. مطالعاتی که اثربخشی مداخلات روان‌شناختی و آموزشی مدرسه‌محور را ارزیابی می‌کنند نیز از اولویت‌های نشریه هستند.
نشریه همچنین پژوهش‌های مرتبط با تدریس، یادگیری و توسعه حرفه‌ای معلمان را پوشش می‌دهد. مطالعات درباره روش‌های آموزشی، مدیریت کلاس، انگیزش و خودکارآمدی معلمان، فرسودگی شغلی، بهزیستی حرفه‌ای، روابط معلم و دانش‌آموز، رهبری آموزشی، توسعه حرفه‌ای، فناوری‌های آموزشی و نوآوری‌های تدریس در این حوزه قرار می‌گیرند.
خانواده، جامعه و بافت فرهنگی و اجتماعی آموزش نیز بخش مهمی از حوزه فعالیت نشریه را تشکیل می‌دهند. پژوهش‌هایی درباره مشارکت والدین، عملکرد خانواده، روابط خانه و مدرسه، حمایت اجتماعی، وضعیت اجتماعی ـ اقتصادی، فرهنگ مدرسه، عدالت آموزشی، عوامل فرهنگی و محیطی و تأثیر این عوامل بر رشد و یادگیری دانش‌آموزان مورد استقبال قرار می‌گیرند.
نشریه از تحقیقات مرتبط با آموزش فراگیر، تفاوت‌های فردی و نیازهای ویژه آموزشی نیز استقبال می‌کند. این حوزه می‌تواند شامل دانش‌آموزان دارای نیازهای ویژه، افراد دارای ناتوانی، دانش‌آموزان تیزهوش، تفاوت‌های عصب‌رشدی، تنوع فرهنگی و زبانی و راهبردهای افزایش برابری، مشارکت و دسترسی آموزشی باشد.
پژوهش‌های میان‌رشته‌ای که روان‌شناسی و آموزش را با حوزه‌هایی مانند علوم رشد، مشاوره، جامعه‌شناسی آموزش، فناوری آموزشی، سلامت عمومی، مددکاری اجتماعی، علوم اعصاب و مدیریت آموزشی پیوند می‌دهند نیز در صورتی که ارتباط روشنی با مدرسه، یادگیری، آموزش یا توسعه انسانی داشته باشند، در دامنه موضوعی نشریه قرار می‌گیرند.
نشریه از رویکردهای روش‌شناختی متنوع حمایت می‌کند و مقالات کمی، کیفی و آمیخته، مطالعات طولی، پژوهش‌های آزمایشی و نیمه‌آزمایشی، پژوهش‌های روان‌سنجی، مدل‌سازی معادلات ساختاری، مطالعات مداخله‌ای، مرورهای نظام‌مند، فراتحلیل‌ها و پژوهش‌های نظری و مفهومی را در صورت برخورداری از کیفیت علمی و روش‌شناختی مناسب می‌پذیرد.
بیانیه دسترسی آزاد
روان‌شناسی، آموزش و توسعه انسانی در مدارس یک نشریه کاملاً دسترسی آزاد (Open Access) است. تمامی مقالات منتشرشده در این نشریه بلافاصله پس از انتشار، به‌صورت دائمی و بدون محدودیت اشتراک در اختیار عموم قرار می‌گیرند.
خوانندگان می‌توانند بدون نیاز به پرداخت هزینه، خرید اشتراک یا ثبت‌نام، متن کامل مقالات منتشرشده را از طریق وب‌سایت رسمی نشریه مشاهده و دریافت کنند. این سیاست بر این باور استوار است که دسترسی آزاد به دانش علمی می‌تواند به گسترش ارتباطات علمی، افزایش همکاری میان پژوهشگران، توسعه پژوهش‌های بین‌رشته‌ای و انتقال سریع‌تر یافته‌های پژوهشی به محیط‌های آموزشی و حرفه‌ای کمک کند.
دسترسی آزاد همچنین این امکان را فراهم می‌کند که معلمان، روان‌شناسان، مشاوران مدارس، دانشجویان، پژوهشگران، مدیران آموزشی و سیاست‌گذاران، بدون وابستگی به اشتراک دانشگاهی یا سازمانی، از نتایج پژوهش‌های منتشرشده استفاده کنند.
نشریه هیچ هزینه‌ای بابت دسترسی و مطالعه مقالات از خوانندگان دریافت نمی‌کند. هزینه‌های مرتبط با فرایند انتشار مقاله به‌صورت جداگانه و در بخش هزینه پردازش مقاله تشریح شده است.
حق مؤلف و مجوز انتشار
نویسندگانی که مقاله خود را در روان‌شناسی، آموزش و توسعه انسانی در مدارس منتشر می‌کنند، تمامی حقوق مؤلف و مالکیت معنوی اثر خود را حفظ می‌کنند. انتشار مقاله در نشریه مستلزم انتقال مالکیت حق مؤلف از نویسنده به نشریه نیست.
مقالات منتشرشده تحت مجوز Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) در دسترس قرار می‌گیرند.
بر اساس این مجوز، کاربران می‌توانند مطالب منتشرشده را برای اهداف غیرتجاری مطالعه، دریافت، تکثیر، توزیع، به اشتراک‌گذاری و اقتباس کنند، مشروط بر اینکه انتساب مناسب به نویسنده یا نویسندگان اصلی انجام شود و منبع اولیه انتشار به‌درستی ذکر گردد. همچنین در موارد لازم باید به مجوز Creative Commons مربوطه اشاره و مشخص شود که آیا تغییری در اثر اصلی ایجاد شده است یا خیر.
استفاده تجاری از محتوای منتشرشده تحت مجوز CC BY-NC 4.0 مجاز نیست، مگر آنکه مجوز جداگانه‌ای از دارنده حق مؤلف دریافت شده باشد.
مسئولیت دریافت مجوزهای لازم برای استفاده از تصاویر، جداول، ابزارها، پرسشنامه‌ها یا سایر محتوای متعلق به اشخاص ثالث که تحت حمایت حق مؤلف قرار دارند، بر عهده نویسندگان است.
این سیاست با هدف ایجاد تعادل میان حفظ حقوق مالکیت معنوی نویسندگان و گسترش آزاد و مسئولانه دانش علمی اتخاذ شده است.
سرقت ادبی
روان‌شناسی، آموزش و توسعه انسانی در مدارس متعهد به رعایت استانداردهای بالای صداقت علمی است و هرگونه سرقت ادبی، استفاده نامناسب از آثار دیگران، انتشار تکراری، بازاستفاده غیراصولی از متون پیشین یا سایر اشکال سوءرفتار در نگارش علمی را مغایر با اصول انتشار پژوهش می‌داند.
مقالات ارسال‌شده به نشریه ممکن است با استفاده از نرم‌افزار تخصصی iThenticate از نظر مشابهت متنی و احتمال وجود سرقت ادبی بررسی شوند. گزارش حاصل از iThenticate توسط اعضای تحریریه بررسی و تفسیر می‌شود و صرفاً درصد کلی مشابهت مبنای تصمیم‌گیری نخواهد بود.
وجود مشابهت متنی لزوماً به معنای سرقت ادبی نیست. برخی مشابهت‌ها ممکن است ناشی از فهرست منابع، نام ابزارهای استاندارد، اصطلاحات تخصصی، عبارات رایج روش‌شناختی یا نقل‌قول‌های صحیح باشند. بنابراین، ماهیت، میزان، محل و زمینه مشابهت در ارزیابی تحریریه مورد توجه قرار می‌گیرد.
کپی‌برداری مستقیم بدون ارجاع، بازنویسی بسیار نزدیک به متن دیگران بدون ذکر منبع، ارائه ایده یا یافته دیگران به‌عنوان اثر خود، انتشار مجدد بخش قابل توجهی از آثار قبلی و خودسرقت ادبی ناموجه از جمله مواردی هستند که می‌توانند به‌عنوان تخلف علمی بررسی شوند.
در صورتی که پیش از داوری مشابهت ناموجه یا تخلف احتمالی شناسایی شود، مقاله ممکن است برای اصلاح یا توضیح به نویسندگان بازگردانده شود یا در موارد جدی رد گردد. اگر چنین مسئله‌ای در جریان داوری یا پس از انتشار شناسایی شود، هیئت تحریریه موضوع را بررسی کرده و متناسب با شدت تخلف، اقداماتی مانند اصلاح مقاله، رد مقاله، انتشار اصلاحیه یا پس‌گرفتن مقاله را در نظر خواهد گرفت.
مسئولیت اطمینان از اصالت متن، ارجاع صحیح به منابع و رعایت اصول اخلاقی نگارش علمی بر عهده نویسندگان است.
هزینه پردازش مقاله (APC)
روان‌شناسی، آموزش و توسعه انسانی در مدارس بر اساس الگوی انتشار دسترسی آزاد فعالیت می‌کند. به‌منظور تأمین بخشی از هزینه‌های مدیریت فرایندهای تحریریه، داوری، آماده‌سازی و انتشار مقاله، میزبانی الکترونیکی، نگهداری سامانه نشریه و فراهم‌سازی دسترسی آزاد به محتوای علمی، برای هر مقاله پذیرفته‌شده مبلغ ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان به‌عنوان هزینه پردازش مقاله (Article Processing Charge) دریافت می‌شود.
این هزینه تنها پس از تکمیل فرایند علمی داوری و پذیرش نهایی مقاله دریافت می‌شود. پرداخت هزینه پردازش مقاله هیچ تأثیری بر تصمیمات علمی سردبیر، اعضای تحریریه یا داوران ندارد و هیچ‌گونه تضمینی برای پذیرش مقاله ایجاد نمی‌کند.
مقالات صرفاً بر اساس معیارهای علمی از جمله اصالت، کیفیت پژوهش، استحکام روش‌شناختی، رعایت اصول اخلاقی، ارتباط با حوزه موضوعی نشریه و میزان سهم آنها در توسعه دانش ارزیابی می‌شوند.
دریافت این هزینه امکان انتشار مقاله در قالب دسترسی آزاد را فراهم می‌کند تا نسخه نهایی مقاله بدون دریافت هزینه از خوانندگان، در وب‌سایت نشریه در دسترس باشد.
فرایند داوری
روان‌شناسی، آموزش و توسعه انسانی در مدارس برای ارزیابی مقالات از نظام داوری دوسوکور ناشناس (Double-Blind Peer Review) استفاده می‌کند. در این نظام، داوران از هویت نویسندگان اطلاع ندارند و هویت داوران نیز برای نویسندگان آشکار نمی‌شود. این شیوه با هدف افزایش استقلال، بی‌طرفی و تمرکز داوری بر محتوای علمی مقاله اجرا می‌شود.
پس از ارسال مقاله، دست‌نوشته ابتدا تحت ارزیابی اولیه تحریریه قرار می‌گیرد. در این مرحله، تناسب مقاله با اهداف و حوزه موضوعی نشریه، رعایت دستورالعمل‌های نگارش، کیفیت عمومی مقاله، اصالت موضوع، کفایت روش‌شناختی اولیه و رعایت اصول اخلاق پژوهش بررسی می‌شود. مقالاتی که به‌طور آشکار خارج از حوزه فعالیت نشریه باشند یا حداقل الزامات علمی و نگارشی را نداشته باشند، ممکن است بدون ارسال به داوری خارجی رد شوند.
مقالاتی که ارزیابی اولیه را با موفقیت پشت سر بگذارند، معمولاً برای دو یا سه داور متخصص و مستقل ارسال می‌شوند. انتخاب داوران با توجه به تخصص موضوعی، تجربه پژوهشی، شایستگی روش‌شناختی و عدم وجود تعارض منافع انجام می‌شود.
داوران مقاله را از جنبه‌هایی همچون نوآوری و اصالت، اهمیت مسئله پژوهش، کیفیت چارچوب نظری، روش‌شناسی، تناسب روش‌های تحلیل، اعتبار یافته‌ها، کیفیت بحث و نتیجه‌گیری، کفایت منابع، وضوح نگارش، رعایت اخلاق پژوهش و سهم مقاله در توسعه دانش ارزیابی می‌کنند.
پس از دریافت گزارش‌های داوری، ممکن است تصمیماتی از قبیل پذیرش، درخواست اصلاحات یا رد مقاله اتخاذ شود. در صورت درخواست اصلاح، نویسندگان باید نسخه بازنگری‌شده را همراه با پاسخ روشن و منظم به دیدگاه‌های داوران و تحریریه ارائه کنند. نسخه اصلاح‌شده در صورت نیاز ممکن است مجدداً برای داور یا داوران قبلی ارسال شود.
تصمیم نهایی درباره پذیرش یا رد مقاله توسط مسئولان علمی نشریه و با در نظر گرفتن گزارش‌های داوری، پاسخ نویسندگان، کیفیت اصلاحات و شایستگی کلی مقاله اتخاذ می‌شود. توصیه داوران نقش مهمی در تصمیم‌گیری دارد، اما تصمیم نهایی تحریریه الزاماً صرفاً بر مبنای رأی عددی داوران نیست.
محرمانگی یکی از اصول اساسی این فرایند است. داوران موظف‌اند محتوای مقاله را محرمانه تلقی کنند و از اطلاعات یا یافته‌های منتشرنشده‌ای که در جریان داوری به آنها دسترسی پیدا می‌کنند، برای منافع شخصی، پژوهشی یا حرفه‌ای خود استفاده نکنند.
همچنین، داورانی که دارای تعارض منافع واقعی یا بالقوه با نویسندگان، موضوع مقاله یا پژوهش ارائه‌شده باشند، باید موضوع را به تحریریه اطلاع دهند و در صورت لزوم از انجام داوری انصراف دهند.
در مواردی که اختلاف قابل توجهی میان نظرات داوران وجود داشته باشد، مقاله ماهیت تخصصی ویژه‌ای داشته باشد یا برای اتخاذ تصمیم علمی نیاز به ارزیابی بیشتری باشد، تحریریه می‌تواند نظر داور دیگری را نیز درخواست کند.
سیاست‌های آرشیو و مخازن علمی
روان‌شناسی، آموزش و توسعه انسانی در مدارس اهمیت حفظ بلندمدت، دسترسی پایدار و انتشار گسترده آثار علمی را به رسمیت می‌شناسد. نسخه نهایی مقالات منتشرشده از طریق وب‌سایت رسمی نشریه در دسترس خواهد بود و وب‌سایت نشریه به‌عنوان یکی از بسترهای اصلی انتشار و نگهداری محتوای علمی عمل می‌کند.
نشریه همچنین از خودآرشیوی (Self-Archiving) توسط نویسندگان حمایت می‌کند. نویسندگان می‌توانند نسخه مناسب مقالات خود را در مخازن سازمانی و دانشگاهی، مخازن موضوعی، صفحات علمی شخصی و سایر مخازن علمی غیرتجاری بارگذاری و نگهداری کنند؛ مشروط بر آنکه این اقدام با شرایط مجوز انتشار نشریه سازگار باشد.
با توجه به اینکه حق مؤلف در اختیار نویسندگان باقی می‌ماند و مقالات تحت مجوز CC BY-NC 4.0 منتشر می‌شوند، نویسندگان می‌توانند نسخه نهایی منتشرشده مقاله خود را برای اهداف علمی و غیرتجاری در مخازن مرتبط قرار دهند. در این موارد باید منبع اصلی انتشار مقاله، یعنی روان‌شناسی، آموزش و توسعه انسانی در مدارس، به‌طور مناسب ذکر شود.
توصیه می‌شود هنگام خودآرشیوی، اطلاعات کتاب‌شناختی کامل مقاله از جمله نام نویسندگان، عنوان مقاله، نام نشریه، سال انتشار، دوره و شماره و سایر اطلاعات انتشار در دسترس درج شود تا نسخه بایگانی‌شده به‌طور روشن به نسخه رسمی منتشرشده در نشریه مرتبط باشد.
سیاست آرشیو و خودآرشیوی نشریه با هدف افزایش قابلیت دسترسی، بازیابی، دیده‌شدن و حفظ بلندمدت تولیدات علمی تدوین شده است و در عین حال بر انتساب صحیح اثر به نویسندگان و منبع اصلی انتشار تأکید دارد.
