روان‌شناسی، آموزش و توسعه انسانی در مدارس 1 پیاپی 1 1404 02 01 Structural Modeling of the Relationship Between Psychological Capital, Intrinsic Motivation, and Academic Flourishing Among Secondary School Students مدل‌یابی ساختاری رابطه بین سرمایه روان‌شناختی، انگیزش درونی و شکوفایی تحصیلی دانش‌آموزان در دوره متوسطه 74 87 EN سید محمد رضا حسینی حسینی، سید محمد رضا. (1404). مدل‌یابی ساختاری رابطه بین سرمایه روان‌شناختی، انگیزش درونی و شکوفایی تحصیلی دانش‌آموزان در دوره متوسطه. روان‌شناسی، آموزش و توسعه انسانی در مدارس Journal Article <p>This study aimed to develop a qualitative structural model explaining the relationship between psychological capital, intrinsic motivation, and academic flourishing among secondary school students in Tehran. This qualitative study employed an interpretive, model-building design. Participants included 22 secondary school students from Tehran, selected through purposive sampling with maximum variation in gender, grade level, academic track, and school type. Data were collected through semi-structured interviews and continued until theoretical saturation was achieved. Saturation occurred at the nineteenth interview, followed by three additional interviews to ensure data adequacy and confirm the stability of the emerging categories. Interviews were audio-recorded, transcribed verbatim, and analyzed using NVivo software. Data analysis was conducted through open, axial, and selective coding, supported by constant comparison, memo writing, peer review, and participant validation. The analysis yielded five main categories: psychological capital as an internal resource for academic persistence, intrinsic motivation as a self-directed force for learning, academic flourishing as a multidimensional developmental outcome, school and family contexts as enabling or constraining conditions, and a process-based model linking psychological capital, intrinsic motivation, and academic flourishing. Students with higher levels of hope, self-efficacy, resilience, and optimism described learning as more meaningful, showed greater persistence after academic setbacks, and reported stronger intrinsic motivation. Intrinsic motivation emerged as a key mechanism through which psychological capital was translated into active learning engagement and academic flourishing. The findings suggest that academic flourishing is not merely the result of achievement or high grades; rather, it emerges from the dynamic interaction between psychological resources, intrinsic motivation, and supportive educational contexts. The proposed model indicates that psychological capital provides the internal foundation for academic growth, intrinsic motivation transforms this capacity into active learning behavior, and academic flourishing is manifested through meaning, progress, belonging, self-worth, and satisfaction with the learning process.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل کیفی رابطه بین سرمایه روان‌شناختی، انگیزش درونی و شکوفایی تحصیلی دانش‌آموزان دوره متوسطه شهر تهران انجام شد. این مطالعه با رویکرد کیفی و طرح پدیدارشناسی تفسیری ـ مدل‌ساز انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل ۲۲ دانش‌آموز دوره دوم متوسطه شهر تهران بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند و با رعایت حداکثر تنوع از نظر جنسیت، پایه تحصیلی، رشته تحصیلی و نوع مدرسه انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد و فرایند مصاحبه تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت؛ اشباع در مصاحبه نوزدهم حاصل شد و سه مصاحبه تکمیلی برای اطمینان از کفایت داده‌ها انجام گرفت. مصاحبه‌ها ضبط، پیاده‌سازی و با استفاده از نرم‌افزار NVivo تحلیل شدند. تحلیل داده‌ها بر اساس کدگذاری باز، محوری و گزینشی و مقایسه مستمر انجام شد. تحلیل مصاحبه‌ها به استخراج پنج مقوله اصلی منجر شد: سرمایه روان‌شناختی به‌مثابه منبع درونی پایداری تحصیلی، انگیزش درونی به‌مثابه نیروی خودراهبر یادگیری، شکوفایی تحصیلی به‌مثابه پیامد چندبعدی رشد، نقش زمینه‌های مدرسه‌ای و خانوادگی در تقویت یا تضعیف مسیر رشد، و الگوی فرایندی پیونددهنده سرمایه روان‌شناختی، انگیزش درونی و شکوفایی تحصیلی. یافته‌ها نشان دادند دانش‌آموزانی که امید، خودکارآمدی، تاب‌آوری و خوش‌بینی بیشتری داشتند، یادگیری را معنادارتر تجربه می‌کردند، در برابر شکست تحصیلی مقاوم‌تر بودند و انگیزش درونی بیشتری برای ادامه تلاش نشان می‌دادند. همچنین انگیزش درونی نقش واسطه‌ای مهمی در تبدیل منابع روان‌شناختی به تجربه شکوفایی تحصیلی داشت. نتایج نشان داد شکوفایی تحصیلی صرفاً حاصل موفقیت آموزشی یا نمره بالا نیست، بلکه نتیجه تعامل پویای منابع روان‌شناختی، تجربه انگیزش درونی و حمایت‌های محیطی است. بر اساس مدل نهایی، سرمایه روان‌شناختی زیربنای روانی رشد تحصیلی را فراهم می‌کند، انگیزش درونی این ظرفیت را به درگیری فعال در یادگیری تبدیل می‌سازد و شکوفایی تحصیلی در قالب احساس معنا، پیشرفت، تعلق، خودارزشمندی و رضایت از مسیر یادگیری آشکار می‌شود.</p> https://jehds.com/index.php/jehds/article/download/7/6