روان‌شناسی، آموزش و توسعه انسانی در مدارس 1 پیاپی 1 1404 02 01 The Effect of Emotion Regulation Skills Training on Reducing School-Based Risk Behaviors: The Moderating Role of Students’ Attachment Styles بررسی اثر آموزش مهارت‌های تنظیم هیجان بر کاهش رفتارهای پرخطر مدرسه‌ای با نقش تعدیل‌گر سبک دلبستگی دانش‌آموزان 58 72 EN امیر حسین زارع گروه مشاوره مدرسه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران مهسا نوری گروه مشاوره مدرسه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران محمد امین قاسمی پور گروه مشاوره مدرسه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Journal Article <p>This study aimed to explain Tehran students’ lived experiences of emotion regulation skills training in reducing school-based risk behaviors and to explore how attachment styles shape students’ acceptance, use, and maintenance of these skills. This qualitative study was conducted using a thematic analysis approach. Participants were 24 upper-secondary school students from Tehran, selected through purposive sampling with maximum variation in gender, grade level, history of school-based risk behaviors, and attachment-related relational patterns. Data were collected exclusively through individual semi-structured interviews. Sampling continued until theoretical saturation was achieved; the main saturation point occurred at the 21st interview, and three additional interviews were conducted to confirm the adequacy and stability of the extracted themes. All interviews were audio-recorded with consent, transcribed verbatim, and analyzed using NVivo software. Data analysis included initial coding, axial organization of codes, theme development, and constant comparison. Credibility and trustworthiness were enhanced through member checking, peer debriefing, analytic memoing, audit trail documentation, and repeated review of codes and categories. Four main categories emerged from the analysis: “recognizing emotions and interrupting impulsive reactions,” “replacing risky behavior with adaptive coping strategies,” “attachment relationships as facilitators or barriers to skills internalization,” and “school as either a regulatory or stress-inducing environment.” Participants reported that emotion regulation training—particularly emotional labeling, controlled breathing, cognitive reappraisal, problem-solving, and help-seeking—helped reduce verbal conflict, aggression, classroom avoidance, cheating, smoking experimentation, and involvement with risky peer groups. However, students with secure attachment patterns appeared to internalize and generalize the skills more readily, whereas students with anxious or avoidant attachment patterns required more repetition, relational safety, and supportive adult responses. Emotion regulation skills training can reduce school-based risk behaviors by strengthening emotional awareness, decreasing impulsive responses, and promoting adaptive coping. Nevertheless, students’ attachment styles moderate the depth, speed, and durability of change. School-based prevention programs should therefore integrate individual skills training with relationally sensitive practices involving teachers, counselors, parents, and peer contexts.</p> <p>هدف پژوهش حاضر تبیین تجربه دانش‌آموزان تهرانی از اثر آموزش مهارت‌های تنظیم هیجان بر کاهش رفتارهای پرخطر مدرسه‌ای و واکاوی نقش سبک دلبستگی در شدت، پایداری و نحوه به‌کارگیری این مهارت‌ها بود. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل ۲۴ دانش‌آموز دوره متوسطه دوم شهر تهران بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند و با لحاظ تنوع جنسیت، پایه تحصیلی، سابقه درگیری با رفتارهای پرخطر مدرسه‌ای و الگوهای دلبستگی انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته فردی گردآوری شد. فرایند نمونه‌گیری تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت؛ اشباع اصلی در مصاحبه بیست‌ویکم حاصل شد و سه مصاحبه تکمیلی برای اطمینان از کفایت داده‌ها انجام گرفت. داده‌ها پس از پیاده‌سازی کامل، با استفاده از نرم‌افزار NVivo و بر اساس کدگذاری اولیه، محوری و استخراج مضامین تحلیل شدند. برای افزایش اعتبارپذیری از بازبینی مشارکت‌کنندگان، بازبینی همکار پژوهشی، ثبت مسیر تحلیل و مقایسه مداوم کدها استفاده شد. تحلیل داده‌ها به استخراج چهار مقوله اصلی انجامید: «بازشناسی هیجان و توقف واکنش تکانشی»، «جایگزینی رفتار پرخطر با راهبردهای مقابله‌ای سازگارانه»، «نقش روابط دلبستگی در پذیرش یا مقاومت نسبت به آموزش»، و «تغییر ادراک از مدرسه به‌عنوان فضای تنظیم‌گر یا تنش‌زا». مشارکت‌کنندگان گزارش کردند که آموزش تنظیم هیجان، به‌ویژه مهارت‌هایی مانند نام‌گذاری هیجان، تنفس کنترل‌شده، بازسازی شناختی، حل مسئله و درخواست حمایت، موجب کاهش درگیری کلامی، رفتارهای پرخاشگرانه، فرار از کلاس، تقلب، مصرف سیگار یا همراهی با گروه‌های پرخطر شده است. با این حال، دانش‌آموزان دارای نشانه‌های دلبستگی ایمن مهارت‌ها را سریع‌تر درونی‌سازی کردند، در حالی که دانش‌آموزان با الگوهای دلبستگی اضطرابی یا اجتنابی به حمایت بیشتر، تمرین مکرر و رابطه امن با مربی نیاز داشتند. یافته‌ها نشان داد آموزش مهارت‌های تنظیم هیجان می‌تواند از طریق کاهش واکنش‌های تکانشی، افزایش خودآگاهی هیجانی و تقویت راهبردهای مقابله‌ای، رفتارهای پرخطر مدرسه‌ای را کاهش دهد. با این حال، سبک دلبستگی دانش‌آموزان نقش مهمی در کیفیت پذیرش، تعمیم و پایداری این مهارت‌ها دارد. بنابراین، برنامه‌های پیشگیرانه مدرسه‌محور باید افزون بر آموزش فردی مهارت‌ها، به کیفیت رابطه دانش‌آموز با والدین، معلمان و گروه همسالان نیز توجه کنند.</p> https://jehds.com/index.php/jehds/article/download/6/5