روان‌شناسی، آموزش و توسعه انسانی در مدارس 2 پیاپی 8 1405 04 01 Investigating the Effectiveness of Self-Compassion Training in Reducing Academic Anxiety and Enhancing Self-Acceptance among Adolescent Students بررسی اثربخشی آموزش خودشفقت‌ورزی بر کاهش اضطراب تحصیلی و افزایش پذیرش خود در دانش‌آموزان نوجوان 16 28 EN حسین رادمنش گروه سنجش و اندازه‌گیری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران شیوا معصومی فر گروه سنجش و اندازه‌گیری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران علی اکبر سجادی نژاد گروه سنجش و اندازه‌گیری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران Journal Article <p>This study aimed to explore adolescent students’ lived experiences of self-compassion training and its perceived role in reducing academic anxiety and enhancing self-acceptance. This qualitative study was conducted using thematic analysis. The research population consisted of adolescent students in Tehran who had participated in a self-compassion training program. Participants were selected through purposive sampling with maximum variation, and sampling continued until theoretical saturation was achieved. A total of 21 adolescent students aged 14 to 17 years from secondary schools in Tehran participated in the study. Data were collected exclusively through semi-structured interviews. Each interview lasted approximately 40 to 60 minutes and was audio-recorded after obtaining informed consent. The interviews were transcribed verbatim and analyzed using NVivo software. Data analysis involved open coding, categorization of codes, development of subthemes, and extraction of main categories. To enhance trustworthiness, member checking, peer review, analytic memo writing, and an audit trail were employed. The analysis resulted in five main categories: reduction of self-criticism and evaluative academic anxiety, improvement of emotional regulation in academic situations, enhancement of self-acceptance and reduction of social comparison, reconstruction of students’ relationship with academic failure and mistakes, and strengthening of psychological safety and help-seeking in school. Participants reported that self-compassion training helped them respond to exams, low grades, parental criticism, and peer comparison with less self-blame and greater calmness, realism, and kindness toward themselves. The findings indicated that self-compassion training can be considered a school-based psychological and educational intervention for reducing academic anxiety and promoting self-acceptance among adolescents. By reducing self-judgment, normalizing academic mistakes, strengthening mindfulness, and fostering supportive inner dialogue, self-compassion training may contribute to students’ academic adjustment and psychological well-being.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف تبیین تجربه دانش‌آموزان نوجوان از آموزش خودشفقت‌ورزی و نقش آن در کاهش اضطراب تحصیلی و ارتقای پذیرش خود انجام شد. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد. جامعه پژوهش شامل دانش‌آموزان نوجوان شهر تهران بود که تجربه شرکت در برنامه آموزش خودشفقت‌ورزی را داشتند. مشارکت‌کنندگان با نمونه‌گیری هدفمند و با رعایت اصل تنوع حداکثری انتخاب شدند و فرایند نمونه‌گیری تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. در مجموع، ۲۱ دانش‌آموز نوجوان ۱۴ تا ۱۷ ساله از مدارس متوسطه تهران در پژوهش شرکت کردند. داده‌ها صرفاً از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد. هر مصاحبه بین ۴۰ تا ۶۰ دقیقه به طول انجامید و پس از کسب رضایت آگاهانه، ضبط و به‌صورت کلمه‌به‌کلمه پیاده‌سازی شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار NVivo و بر اساس مراحل کدگذاری اولیه، طبقه‌بندی کدها، استخراج مضامین فرعی و شکل‌دهی به مقوله‌های اصلی انجام گرفت. برای افزایش اعتبار یافته‌ها از بازبینی مشارکت‌کنندگان، مرور همتایان، یادداشت‌گذاری تحلیلی و ثبت مسیر تصمیم‌گیری پژوهش استفاده شد. تحلیل مصاحبه‌ها به استخراج پنج مقوله اصلی منجر شد: کاهش خودانتقادی و اضطراب ارزیابی، تقویت تنظیم هیجان در موقعیت‌های تحصیلی، افزایش پذیرش خود و کاهش مقایسه‌گری، بازسازی رابطه دانش‌آموز با شکست و خطای تحصیلی، و تقویت امنیت روانی و جرئت کمک‌خواهی در مدرسه. مشارکت‌کنندگان گزارش کردند که آموزش خودشفقت‌ورزی به آنان کمک کرده است هنگام مواجهه با امتحان، نمره پایین، سرزنش والدین یا مقایسه با همسالان، واکنش‌های خودتنبیهی کمتری داشته باشند و با آرامش، واقع‌بینی و مهربانی بیشتری با خود برخورد کنند. یافته‌ها نشان داد آموزش خودشفقت‌ورزی می‌تواند به‌عنوان مداخله‌ای روان‌شناختی، تربیتی و مدرسه‌محور برای کاهش اضطراب تحصیلی و تقویت پذیرش خود در نوجوانان مورد توجه قرار گیرد. این آموزش از طریق کاهش خودسرزنشگری، عادی‌سازی تجربه خطا، افزایش ذهن‌آگاهی و تقویت گفت‌وگوی درونی حمایتگرانه، زمینه بهبود سازگاری تحصیلی و سلامت روان دانش‌آموزان را فراهم می‌سازد.</p> https://jehds.com/index.php/jehds/article/download/47/44