روان‌شناسی، آموزش و توسعه انسانی در مدارس 2 پیاپی 7 1405 02 01 Presenting a Model for Developing Soft Skills in Schools with Emphasis on Effective Communication, Collaboration, Creativity, and Student Self-Leadership ارائه مدل توسعه مهارت‌های نرم در مدارس با تأکید بر ارتباط مؤثر، همکاری، خلاقیت و خودرهبری دانش‌آموزان 72 86 EN فیروزه جبلی گروه برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Journal Article <p>This study aimed to present a qualitative model for developing students’ soft skills in schools, with emphasis on effective communication, collaboration, creativity, and self-leadership. This qualitative study was conducted using thematic analysis. The participants consisted of 24 secondary school students from Tehran, selected through purposive sampling with attention to diversity in gender, school grade, school type, and experience in group-based learning activities. Data were collected exclusively through semi-structured interviews, and the interview process continued until theoretical saturation was achieved. Each interview lasted between 35 and 60 minutes, was audio-recorded with informed consent, and transcribed verbatim. Data were analyzed using NVivo software through initial coding, code organization, development of subthemes, and abstraction of main categories. To enhance trustworthiness, member checking, peer debriefing, analytic memo writing, and an audit trail were employed. Data analysis led to the identification of five main categories: “effective communication as school-based interaction literacy,” “collaboration and group responsibility,” “problem-oriented creativity in learning,” “self-leadership and academic agency,” and “school and family contexts supporting soft skills.” The findings indicated that soft skills are developed more sustainably when they are not treated as peripheral activities, but are embedded in the curriculum, teacher–student interaction, classroom assessment, collaborative projects, and school culture. The proposed model suggests that schools can promote students’ soft skills by designing authentic opportunities for interaction, teamwork, problem-solving, ideation, reflection, and self-monitoring. According to the findings, the facilitating role of teachers, process-oriented assessment, psychological safety in classrooms, family participation, and continuous opportunities for practice are key elements in the successful implementation of this model.</p> <p>هدف پژوهش حاضر ارائه مدلی کیفی برای توسعه مهارت‌های نرم دانش‌آموزان در مدارس با تأکید بر ارتباط مؤثر، همکاری، خلاقیت و خودرهبری بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل 24 دانش‌آموز دوره متوسطه شهر تهران بودند که به‌صورت هدفمند و با رعایت تنوع جنسیت، پایه تحصیلی، نوع مدرسه و تجربه مشارکت در فعالیت‌های گروهی انتخاب شدند. داده‌ها فقط از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد و فرایند مصاحبه تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. هر مصاحبه بین 35 تا 60 دقیقه به طول انجامید، با رضایت آگاهانه مشارکت‌کنندگان ضبط و سپس به‌صورت کلمه‌به‌کلمه پیاده‌سازی شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار NVivo و بر اساس مراحل کدگذاری اولیه، سازمان‌دهی کدها، استخراج مضامین فرعی و شکل‌دهی مقوله‌های اصلی صورت گرفت. برای افزایش اعتبار پژوهش از بازبینی مشارکت‌کنندگان، بررسی همکار پژوهشی، یادداشت‌برداری تحلیلی و نگهداری مسیر ممیزی استفاده شد. تحلیل داده‌ها به استخراج پنج مقوله اصلی منجر شد: «ارتباط مؤثر به‌مثابه سواد تعاملی مدرسه»، «همکاری و مسئولیت‌پذیری گروهی»، «خلاقیت مسئله‌محور در یادگیری»، «خودرهبری و عاملیت تحصیلی»، و «بسترهای مدرسه‌ای و خانوادگی پشتیبان مهارت‌های نرم». یافته‌ها نشان داد که توسعه مهارت‌های نرم زمانی پایدار می‌شود که این مهارت‌ها نه به‌صورت فعالیت‌های جانبی، بلکه در متن برنامه درسی، تعامل معلم ـ دانش‌آموز، ارزشیابی کلاسی، پروژه‌های گروهی و فرهنگ مدرسه ادغام شوند. مدل پیشنهادی نشان می‌دهد که مدرسه می‌تواند با طراحی موقعیت‌های واقعی تعامل، کار گروهی، حل مسئله، ایده‌پردازی و خودنظارتی، زمینه رشد مهارت‌های نرم دانش‌آموزان را فراهم سازد. بر اساس یافته‌ها، نقش معلم تسهیل‌گر، ارزشیابی فرایندی، امنیت روانی کلاس، مشارکت خانواده و فرصت‌های تمرین مداوم از عناصر کلیدی موفقیت این مدل محسوب می‌شوند.</p> https://jehds.com/index.php/jehds/article/download/45/42