روان‌شناسی، آموزش و توسعه انسانی در مدارس 1 پیاپی 1 1404 02 01 Developing a Human Development Framework for Students in Smart Schools with Emphasis on Social-Emotional Skills, Critical Thinking, and Digital Adaptability ارائه چارچوب توسعه انسانی دانش‌آموزان در مدارس هوشمند با تأکید بر مهارت‌های اجتماعی ـ هیجانی، تفکر انتقادی و سازگاری دیجیتال 43 57 EN سید علی اکبر هاشمی گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران شاهرخ مرادی گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Journal Article <p>This study aimed to develop a qualitative framework for students’ human development in smart schools with emphasis on social-emotional skills, critical thinking, and digital adaptability. This qualitative study employed a thematic analysis design. Participants included 24 stakeholders from smart schools in Tehran, selected through purposive sampling with maximum variation. The participants consisted of students, teachers, school counselors, principals, and educational technology specialists. Data were collected using semi-structured interviews and continued until theoretical saturation was achieved. Initial saturation occurred in the twenty-first interview, followed by three additional interviews to confirm data adequacy. All interviews were recorded, transcribed verbatim, and analyzed using NVivo software through systematic coding and thematic analysis procedures. Data analysis resulted in five main categories: “social-emotional empowerment in smart school environments,” “development of critical thinking and evidence-based judgment,” “digital adaptability and responsible citizenship,” “human-centered and interactive teaching-learning design,” and “supportive ecosystem, school governance, and digital equity.” The findings indicated that human development in smart schools is achieved when technology is not reduced to a content-delivery tool but is intentionally used to support self-awareness, emotion regulation, social interaction, critical analysis of information, digital responsibility, and active student participation. The proposed framework suggests that a human-centered smart school should integrate technology with social-emotional learning, critical thinking, digital adaptability, and institutional support. Accordingly, school digitalization contributes to students’ human development only when it is accompanied by curriculum redesign, teacher empowerment, family-school collaboration, data ethics, and attention to digital inequalities.</p> <p>هدف این پژوهش، ارائه چارچوبی کیفی برای توسعه انسانی دانش‌آموزان در مدارس هوشمند با تأکید بر مهارت‌های اجتماعی ـ هیجانی، تفکر انتقادی و سازگاری دیجیتال بود. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و طرح تحلیل مضمون انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل 24 نفر از ذی‌نفعان مدارس هوشمند شهر تهران بودند که به روش نمونه‌گیری هدفمند و با راهبرد حداکثر تنوع انتخاب شدند. گروه مشارکت‌کنندگان شامل دانش‌آموزان، معلمان، مشاوران مدرسه، مدیران و متخصصان فناوری آموزشی بود. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد و فرایند مصاحبه تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت؛ اشباع اولیه در مصاحبه بیست‌ویکم حاصل شد و سه مصاحبه تکمیلی برای اطمینان از کفایت داده‌ها انجام گرفت. مصاحبه‌ها پس از ضبط و پیاده‌سازی، با استفاده از نرم‌افزار NVivo و بر اساس مراحل تحلیل مضمون کدگذاری و تحلیل شدند. تحلیل داده‌ها به استخراج پنج مقوله اصلی منجر شد: «توانمندسازی اجتماعی ـ هیجانی در بستر مدرسه هوشمند»، «پرورش تفکر انتقادی و قضاوت مبتنی بر شواهد»، «سازگاری دیجیتال و شهروندی مسئولانه»، «طراحی یاددهی ـ یادگیری انسان‌محور و تعاملی» و «اکوسیستم حمایتی، حکمرانی مدرسه و عدالت دیجیتال». یافته‌ها نشان داد که توسعه انسانی در مدارس هوشمند زمانی محقق می‌شود که فناوری صرفاً ابزار انتقال محتوا تلقی نشود، بلکه در خدمت خودآگاهی، تنظیم هیجان، تعامل اجتماعی، تحلیل انتقادی اطلاعات، مسئولیت‌پذیری دیجیتال و مشارکت فعال دانش‌آموزان قرار گیرد. چارچوب پیشنهادی نشان می‌دهد که مدرسه هوشمندِ انسان‌محور باید میان فناوری، تربیت اجتماعی ـ هیجانی، تفکر انتقادی، سازگاری دیجیتال و حمایت نهادی پیوند برقرار کند. بر این اساس، هوشمندسازی مدرسه زمانی به توسعه انسانی دانش‌آموزان منجر می‌شود که با بازطراحی برنامه درسی، توانمندسازی معلمان، مشارکت خانواده‌ها، اخلاق داده و توجه به نابرابری‌های دیجیتال همراه باشد.</p> https://jehds.com/index.php/jehds/article/download/2/4